Je haalt je doelen. Maar voer je ook een strategie uit?

Ik voer veel gesprekken met ondernemers van bedrijven tussen de tien en honderd man. Bijna allemaal draaien ze goed. Ze halen hun omzet, de klanten zijn tevreden, het team is druk. En toch zit er bij velen dezelfde onrust: het gaat prima, maar het gaat niet ergens naartoe.

Dat komt bijna altijd door hetzelfde. Ze stellen doelen. Ze voeren geen strategie uit.

"De meeste bedrijven voeren geen strategie uit. Die stellen doelstellingen en die halen ze dan wel of die halen ze niet. En ze zijn vooral heel erg gericht op de operatie, op de dag-tot-dag taken."

Dat klinkt als muggenziften, maar het verschil is groot. En het is het verschil tussen een bedrijf dat over twee jaar hetzelfde bedrijf is, en een bedrijf dat er dan anders uitziet.

KPI's kijken achteruit. Strategie kijkt vooruit.

Je KPI's vertellen je hoe het gaat. Omzet, marge, retentie, bezetting. Dat zijn belangrijke cijfers, want ze zorgen dat je de salarissen kunt betalen en dat je weet of je nog op koers ligt. Maar ze gaan over gisteren en over vandaag.

Rocks en OKR's zijn iets anders. Die gaan over wat je over drie maanden, een jaar of drie jaar anders wilt hebben. Ze bewegen je bedrijf ergens naartoe.

"KPI's gaan heel erg over het verleden en over vandaag. De Rocks en OKR's, je strategie, dat draagt bij aan de toekomst van je bedrijf. Dit kan ervoor zorgen dat je over twee jaar een totaal ander bedrijf hebt."

De meeste ondernemers gooien die twee door elkaar. Ze noemen "20% meer omzet" hun strategie. Dat is geen strategie, dat is een doel. De strategie is wat je gaat veranderen zodat die omzet er komt: welke klanten je wel en niet meer bedient, welk kanaal je opbouwt, welke rol je invult die er nog niet is.

Een doel is een uitkomst. Een strategie is een keuze.

Waarom het bij de operatie blijft hangen

Niet uit onwil. Het is gewoon wat het hardst roept.

De operatie heeft deadlines. Klanten die bellen, een offerte die vandaag eruit moet, een medewerker die vastloopt. Strategie heeft dat niet. Er belt niemand omdat je je kwartaaldoel niet hebt aangeraakt. Dus schuift het op, week na week, tot het kwartaal om is en je vaststelt dat er niets aan is gebeurd.

Bij bedrijven waar de ondernemer nog in de uitvoering zit, gebeurt dit vrijwel altijd. Niet omdat hij niet wil, maar omdat de rol van uitvoerder en de rol van regisseur elkaar opeten. Wie de hele dag brandjes blust, komt niet toe aan de vraag welk bedrijf hij aan het bouwen is.

"Echt flink groeien heeft toch wel een andere aanpak nodig. Dan moet je wel meer regie nemen in dat groeipad van de toekomst."

Regie nemen betekent niet harder werken. Het betekent dat er ruimte en ritme is waarin de strategische vragen wél op tafel komen, en dat wat je daar afspreekt zichtbaar blijft in plaats van te verdwijnen in de notulen.

Twee modes, en je zit maar in één

In de praktijk zie ik twee manieren van werken. Geen van beide is fout, maar ze leveren een totaal ander bedrijf op.

Operatie-modus. Je bent zelf actief in de uitvoering. Je blust wat er brandt. Beslissingen lopen via jou. Er wordt gegroeid, maar het is de groei die op je pad komt, niet de groei die je hebt gekozen.

Strategie-modus. Je bepaalt met je team de richting, en de uitvoering ligt bij de mensen die het werk doen. Er is een ritme waarin je bijstuurt. Groei is een uitkomst van keuzes, niet van toeval.

Het verraderlijke is dat operatie-modus niet als een probleem voelt. Je haalt je targets, het team is tevreden, er is werk. Pas als je twee jaar terugkijkt zie je dat het bedrijf nog steeds hetzelfde bedrijf is, alleen met meer mensen erin.

Welk spel speel je eigenlijk?

Uiteindelijk is dit gewoon een keuze, en er is geen goed antwoord op.

"Ga ik vooral gewoon mijn personeel en mijn klanten heel blij maken? Of ga ik gewoon echt denken: hé, dit is mijn visie. Ik wil zo'n bedrijf bouwen. Dat moet zoveel geld opleveren en dat gaan we op deze en deze manier doen. Dat is gewoon een bepaald spel."

Een goedlopend bedrijf runnen waar mensen graag werken is een prima spel. Serieus. Niet iedereen hoeft naar een exit toe te bouwen of te verdrievoudigen.

Maar het helpt enorm om te weten welk spel je speelt. Want de meeste frustratie die ik tegenkom zit precies daar: iemand speelt het operatie-spel en meet zichzelf langs de lat van het groei-spel. Dan doe je het altijd fout.

De methodiek doet er minder toe dan je denkt

Als je eenmaal kiest voor het groei-spel, komt de vraag welke methode je volgt. Scaling Up, EOS, OGSM, 4DX. Daar wordt veel over geschreven.

"Het komt namelijk allemaal op hetzelfde uit. Je kan Scaling Up volgen, maar je kan ook OGSM volgen. En zo zijn er nog een aantal. Maar ze doen allemaal precies hetzelfde. Alleen ze hebben andere woordjes."

Ze zeggen allemaal: bepaal waar je heen gaat, knip dat in kwartalen, geef ieder stuk een eigenaar, meet of het opschiet, en kom periodiek bij elkaar om bij te sturen. Rocks of OKR's, V/TO of One Page Strategic Plan, het is dezelfde beweging in andere woorden.

De keuze voor een methode is dus niet je grootste probleem. Het uitvoeren wel.

De simpelste test

Er is één vraag die meestal genoeg is.

Waar staat je strategie op dit moment? In je hoofd? Op een flip-over die nog ergens tegen een muur staat? In een presentatie van vorig jaar? Of in een systeem waar je team er deze week nog mee heeft gewerkt?

Als je team er niet dagelijks tegenaan loopt, bestaat je strategie niet echt. Dan heb je een document. En documenten veranderen geen bedrijven.

Dat is precies waar de meeste plannen sneuvelen: niet bij het maken, maar bij het levend houden. Iemand moet elke week zien wat er wel en niet opschiet, en dat moet zichtbaar zijn zonder dat er een vergadering voor nodig is.

Waar je kunt beginnen

Je hoeft geen twee dagen op de hei om hiermee te starten.

Begin met de scheiding. Zet je KPI's en je Rocks uit elkaar en kijk eerlijk hoeveel van wat je nu "strategie" noemt eigenlijk gewoon een doel is. Dat gesprek alleen al levert vaak meer op dan een sessie.

Kies daarna één ding voor dit kwartaal dat je bedrijf structureel verandert. Niet vijf. Eén. Geef het een eigenaar en een datum, en maak het zichtbaar op een plek waar je team komt.

En stel jezelf de vraag welk spel je speelt. Want als het antwoord "het operatie-spel, en dat is prima" is, dan scheelt dat je een hoop onrust.

Wil je weten waar je bedrijf nu staat en of de flessenhals bij jou of bij het systeem zit? Onze audit doorloopt je fase, je product-market fit en je bedrijfsgezondheid in tien minuten, en laat zien wat je als eerste zou moeten inrichten.